
Türkiye’nin önde gelen 12 savunma ve havacılık şirketinde çalışanların mezun oldukları üniversiteler incelendi. ODTÜ ilk sırada yer alırken Gazi Üniversitesi ve İTÜ de savunma sanayiinin insan kaynağına en fazla katkı sağlayan üniversiteler arasında öne çıktı.
LinkedIn verileri üzerinden hazırlanan çalışmaya göre ODTÜ, 12 şirketin çalışanları arasında 6 bin 507 mezunla ilk sırada yer alırken, Gazi Üniversitesi 4 bin 770, İstanbul Teknik Üniversitesi ise 4 bin 153 mezunla takip ediyor.
Veriler, Burak Koçer tarafından yapılan araştırmaya göre, LinkedIn’de şirketler ile mezun olunan okullar arasındaki ilişkilere dayanıyor. Paylaşılan çalışmada ASELSAN, TUSAŞ, ROKETSAN, Baykar, HAVELSAN, TEI, BMC, Otokar, TÜBİTAK SAGE, STM, FNSS ve Altınay Savunma Teknolojileri’ndeki çalışanların mezun oldukları üniversiteler karşılaştırılıyor.
Çalışmada yer alan şirketler arasında çalışan sayısı bakımından ASELSAN 14 bin 984 kişiyle ilk sırada bulunuyor. ASELSAN’ı 12 bin 260 çalışanla TUSAŞ, 6 bin 575 ile ROKETSAN, 3 bin 958 ile Baykar ve 3 bin 771 ile HAVELSAN izliyor.
Listenin devamında TEI 2 bin 877, BMC 1.823, Otokar 1.502, TÜBİTAK SAGE 1.217, STM 986, FNSS 575 ve Altınay 318 çalışanla yer alıyor. Bu 12 şirket için grafikte toplam 50 bin 846 çalışan üzerinden bir dağılım ortaya konuyor.
ODTÜ açık ara ilk sırada
Üniversite bazındaki genel sıralamada ODTÜ, 6 bin 507 mezunla ilk sırada yer alıyor. ODTÜ’yü 4 bin 770 mezunla Gazi Üniversitesi, 4 bin 153 mezunla İTÜ, 4 bin 111 mezunla Hacettepe Üniversitesi izliyor.
Üniversitelere göre sıralama şöyle:
- ODTÜ — 6.507 mezun
- Gazi Üniversitesi — 4.770 mezun
- İTÜ — 4.153 mezun
- Hacettepe Üniversitesi — 4.111 mezun
- Anadolu Üniversitesi — 3.188 mezun
- Yıldız Teknik Üniversitesi — 2.353 mezun
- Bilkent Üniversitesi — 1.834 mezun
- TOBB ETÜ — 1.625 mezun
- Ankara Üniversitesi — 1.606 mezun
- Sakarya Üniversitesi — 971 mezun
- Eskişehir Osmangazi Üniversitesi — 952 mezun
- Başkent Üniversitesi — 870 mezun
- İstanbul Üniversitesi — 831 mezun
- Kocaeli Üniversitesi — 794 mezun
- Kırıkkale Üniversitesi — 716 mezun
- Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi (AYBÜ) — 706 mezun
- Marmara Üniversitesi — 700 mezun
- Dokuz Eylül Üniversitesi — 679 mezun
- Çankaya Üniversitesi — 592 mezun
- Ege Üniversitesi — 550 mezun
- Selçuk Üniversitesi — 534 mezun
- Erciyes Üniversitesi — 506 mezun
- Boğaziçi Üniversitesi — 442 mezun
- Karadeniz Teknik Üniversitesi — 418 mezun
- Bursa Uludağ Üniversitesi — 417 mezun
- Atılım Üniversitesi — 417 mezun
- Türk Hava Kurumu Üniversitesi — 369 mezun
- Atatürk Üniversitesi — 357 mezun
- Gebze Teknik Üniversitesi — 342 mezun
- Eskişehir Teknik Üniversitesi — 328 mezun
ASELSAN’da ODTÜ, TUSAŞ’ta Gazi öne çıkıyor
Şirket bazındaki dağılım incelendiğinde üniversitelerin ağırlığının şirketten şirkete değiştiği görülüyor. ASELSAN’da ODTÜ açık ara önde. Şirket çalışanları arasında 2 bin 956 ODTÜ mezunu bulunurken, Hacettepe Üniversitesi 1.947, İTÜ ise 1.350 mezunla takip ediyor. ASELSAN’ın grafikteki toplam çalışan sayısı 14 bin 984.
TUSAŞ’ta ise ilk sırayı Gazi Üniversitesi alıyor. Gazi mezunu çalışan sayısı 1.923 olurken, ODTÜ 1.235, İTÜ 1.122 mezunla sıralanıyor. TUSAŞ’ın toplamı 12 bin 260.
ROKETSAN’da da ODTÜ birinci sırada. 1.301 ODTÜ mezununu, 633 Hacettepe ve 629 Gazi mezunu izliyor. Şirketin toplam çalışan sayısı grafikte 6 bin 575 olarak gösteriliyor.
Baykar’ın ilk üçünde ise Yıldız Teknik Üniversitesi öne çıkıyor. YTÜ mezunu 537 çalışan bulunurken, İTÜ 499, Anadolu Üniversitesi 259 mezunla takip ediyor. Baykar’ın toplamı 3 bin 958.
HAVELSAN, TEI ve diğer şirketlerde tablo değişiyor
HAVELSAN’da Hacettepe Üniversitesi 332 mezunla ilk sırada. Gazi Üniversitesi 324, ODTÜ 281 mezunla onu izliyor. HAVELSAN’ın toplam çalışan sayısı 3 bin 771.
TEI’de ise İTÜ ilk sırada bulunuyor. İTÜ mezunu 372 çalışanı, 371 ESOGÜ ve 362 Anadolu Üniversitesi mezunu takip ediyor. TEI’nin grafikteki toplamı 2 bin 877.
Daha küçük çalışan havuzuna sahip şirketlerde ise farklı üniversitelerin öne çıktığı görülüyor. BMC’de Sakarya Üniversitesi 187, Anadolu Üniversitesi 181, Dokuz Eylül Üniversitesi 139 mezunla ilk üçte yer alıyor.
Otokar’da Sakarya Üniversitesi 360 mezunla açık ara ilk sırada bulunurken, Kocaeli Üniversitesi 132, Anadolu Üniversitesi 108 mezunla takip ediyor.
TÜBİTAK SAGE’de ODTÜ 265 mezunla ilk sırada, Gazi Üniversitesi 129, Hacettepe Üniversitesi ise 118 mezunla ikinci ve üçüncü sırada yer alıyor.
İlk üç üniversitenin toplam payı yüzde 30’un üzerinde
Veriler yalnızca tek tek şirketlerdeki tercihleri değil, savunma sanayii genelindeki üniversite yoğunlaşmasını da ortaya koyuyor.
ODTÜ, Gazi ve İTÜ mezunlarının toplamı 15 bin 430 kişi ile grafikteki toplamın yaklaşık yüzde 30,4’ünü oluşturuyor. İlk beşte yer alan Hacettepe ve Anadolu Üniversitesi de eklendiğinde sayı 22 bin 729’a, pay ise yaklaşık yüzde 44,7’ye ulaşıyor.
Şirketler tarafında da yoğunlaşma dikkat çekiyor. Grafikte yer alan toplam 50 bin 846 çalışanın 27 bin 244’ü ASELSAN ve TUSAŞ’ta bulunuyor. Bu iki şirket tek başına toplamın yaklaşık yüzde 53,6’sını oluşturuyor.
İlk beş şirket olan ASELSAN, TUSAŞ, ROKETSAN, Baykar ve HAVELSAN’ın toplamı ise 41 bin 548 çalışana, yani grafikteki toplamın yaklaşık yüzde 81,7’sine karşılık geliyor.
Üniversite-sektör ilişkisinin fotoğrafı
Çalışmanın ortaya koyduğu tablo, savunma sanayiinin insan kaynağında özellikle ODTÜ, Gazi, İTÜ, Hacettepe ve Anadolu Üniversitesi mezunlarının güçlü bir ağırlığa sahip olduğunu gösteriyor. Bununla birlikte şirket bazında bakıldığında farklı eğitim ekosistemlerinin öne çıktığı görülüyor. Örneğin Baykar’da YTÜ, BMC ve Otokar’da Sakarya Üniversitesi, TEI’de ESOGÜ gibi örnekler, savunma sanayiinin yalnızca birkaç üniversiteyle sınırlı bir insan kaynağı havuzuna dayanmadığını ortaya koyuyor.
Ancak bu veriler LinkedIn’de şirketler ile mezun olunan okullar arasındaki ilişkilere dayanıyor. Verilerin genel itibarıyla gerçek çalışan dağılımını birebir yansıtmayabileceği de çalışmada belirtiliyor.