Türk savunma sanayisi bünyesinde 2025 yılı itibarıyla projelendirme faaliyetleri tamamlanan 14 yeni ARGE projesi için imza töreni gerçekleştirildi.
Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün, imza töreninde yaptığı konuşmada, küresel savunma sanayi rekabetinin artık sadece platform yarışı olmaktan çıktığını, algoritmalar, veri, malzeme bilimi, mikroelektronik ve kuantum gibi alanların merkeze yerleştiğini ifade etti.
Görgün, “Bugün atacağımız imzalarla sadece yeni projelerin imzalarını atmadığımızı, aynı zamanda Türkiye’nin savunma sanayisinde teknolojiyle büyüyen bağımsızlık iradesini, geleceğin harp ortamına yönelik yol haritamızı ve bu yolda gösterdiğimiz kararlılığı birlikte teyit ediyoruz.” dedi.
Dünyadaki ARGE harcamalarının 2023 itibarıyla 130 milyar doları aştığına dikkati çeken Görgün, şunları kaydetti:
“Sahadaki caydırıcılık ve masadaki itibar, artık sadece ürettiğimiz platformların sayısıyla değil, kritik teknolojilerde söz sahibi olma kapasitemizle doğrudan bağlantılıdır. Küresel yönelimler bize üstünlüğün sensörün gördüğünde, ağın taşıdığında ve yazılımın karar verdiğinde olduğunu söylüyor. Bu tablo, ARGE’yi bir tercih olmaktan çıkarıp ulusal güvenliğin zorunlu bir bileşeni haline getirmiştir.”
Savunma şirketlerinden 3,3 milyar dolarlık ARGE bütçesi
Sektörün ARGE konusundaki kararlılığına vurgu yapan Görgün, vakıf şirketleri olan ASELSAN, ROKETSAN, HAVELSAN, İŞBİR, ASPİLSAN, TEI ve TUSAŞ’ın ARGE bütçesinin 3 milyar 340 milyon dolara ulaştığını bildirdi.
Yürütülen toplam ARGE proje sayısının 1600’ün üzerine çıktığını ifade eden Görgün, yapay zeka destekli sistemler, otonom deniz ve hava araçları, hipersonik kabiliyetler ve enerji depolama gibi geniş bir yelpazede çalışmaların sürdüğünü belirtti.
Akademik birikim sanayiye aktarılacak
İmzalanan 14 yeni projede 13 firma, 5 üniversite ve 5 araştırma kurumunun görev alacağını açıklayan Görgün, mali verilere ilişkin şu bilgileri paylaştı:
“Toplam proje büyüklüğünün 44 milyon dolar civarında olduğunu değerlendiriyoruz. Bu bütçenin yaklaşık 40 milyon dolarlık kısmının araştırma enstitülerimiz ve üniversitelerimizle birlikte yürütülecek olması, akademik birikimin sanayiye aktarılması açısından büyük önem taşıyor. DÜFAS, ULAK, MERCAN/MİRA ve KEMENT gibi projelerimiz, ARGE çıktılarının sahada nasıl somut başarılara dönüştüğünün en net örnekleridir.”
12. Kalkınma Planı ve Milli Teknoloji Hamlesi hedefleri
Geleceğin harekat ortamını şekillendirecek teknolojiler için “ortak akıl” vurgusu yapan Görgün, 12. Kalkınma Planı kapsamında kuantum, yapay zeka ve otonom sistemlerin desteklenmeye devam edeceğini aktardı.
Görgün, Milli Teknoloji Hamlesi hedefleri doğrultusunda üniversiteler, enstitüler ve savunma sanayi şirketleri arasındaki eş güdümün sürdürülebilir bir araştırma-geliştirme dinamizmi yarattığını belirterek, projelerde emeği geçen tüm paydaşları tebrik etti.
Yapay zekadan kuantuma stratejik projeler
Törende imzalanan 14 proje, savunma sanayiinin ihtiyaç duyduğu kritik alt sistemlerin milli imkanlarla geliştirilmesini hedefliyor.
Projelerde 13 firma, 5 üniversite ve 5 araştırma kurumu/enstitü ana yüklenici ve alt yüklenici olarak yer alıyor. İmza töreni gerçekleştirilen projeler şunlar:
– İmge Konumlandırma Yöntemleri Geliştirme (İKON)
– Kamikaze İnsansız Deniz Araçları İçin Pekiştirmeli Öğrenme Tabanlı Rota Takibi (KİDA-PORT) Projesi
– Otonom İnsansız Kara Araçları İçin Pekiştirmeli Öğrenme Tabanlı Kontrol Sistemi ve Yapay Zeka Temelli Sesle Kontrol Özelliği Geliştirilmesi (CENGİZ) Projesi
– Dijital İkiz Temelli Akıllı Saldırı Tespit ve Savunma Sistemi (SİBER İKİZ) Projesi
– Ağ Tabanlı Askeri Dalga Şekilleri İçin Yapay Zeka Temelli Algoritmalar Geliştirilmesi (AYAZ) Projesi
– Milimetre/Terahertz Bandında Haberleşme Teknolojilerinin Geliştirilmesi (MİTHAT) Projesi
– Uyarlanabilir Meta Yüzey Geliştirilmesi (MURAT) Projesi
– Dördüncü Nesil Tek Kristal Malzeme ve Döküm Proseslerinin Geliştirilmesi (ZÜMRÜT) Projesi
– Havacılık Motor Malzemeleri Geliştirilmesi Programı Faz-3 (DORUK) Projesi
– Aktif Sistem Uzaktan Kimyasal Ajan Tespit Teknolojisi Geliştirilmesi (NEHİR) Projesi
– MEMS Tabanlı Biyolojik Ajan Tespit Sistemi Geliştirilmesi (BAHAR) Projesi
– Eklemeli İmalat Yöntemiyle Yakıt Geliştirilmesi (ALAZ) Projesi
– Katı Yakıt Olgunlaştırma Ajanı Geliştirilmesi (DEFNE) Projesi
– Kuantum Teknolojileri Geliştirme Platformu Projesi
Kaynak: AA