ABD Dışişleri Bakanlığının 24 Haziran 2026’da Kongre’ye resmi bildirimde bulunduğu yabancı askeri satışa ilişkin, NATO müttefiki ülkelere uygulanan 15 günlük inceleme süresi içinde satışın durdurulması amacıyla bazı temsilciler Kongre’ye ortak bir karar tasarısı sundu.
Temsilciler Meclisi ile Senato’ya 9 Kongre üyesinin imzasıyla sunulan bu ortak karar tasarısında, ABD yönetiminin Türkiye’ye yapmayı planladığı belirli savunma malzemesi ve hizmetlerinin satışının engellenmesi talep edildi.
Ancak Kongre üyeleri tarafından sunulan söz konusu ortak karar tasarısı, inceleme süresi içinde Temsilciler Meclisi veya Senato gündemine alınmadı. Böylece 9 Temmuz itibarıyla 15 günlük inceleme süresi tamamlanırken, Türkiye’ye F110 motorlarının satış süreci Kongre’de herhangi bir engelle karşılaşmadan ilerlemeye devam edecek.
Söz konusu satış bildirimi, KAAN savaş uçağında kullanılacak F110-GE-129E/F motorlarının entegrasyonu, montajı, dış modifikasyonu, sertifikasyonu, test edilmesi ile buna ilişkin savunma hizmetleri ve teknik veri paylaşımını kapsıyor.
Satışı engellemeye çalışan isimler yabancı değil
Ortak karar tasarısını Demokrat Parti Nevada Temsilcisi Dina Titus sundu. Tasarıya Demokrat Partili 8 Kongre üyesi daha destek verdi.
Tasarıya imza atan Demokrat üyeler arasında, Türkiye’ye yönelik savunma satışlarına daha önce de itiraz eden isimler öne çıkıyor. Temsilciler Meclisi üyeleri Brad Sherman, Dina Titus, Chris Pappas ve Jim McGovern, geçmişte Türkiye’ye yönelik F-16 satış süreci dahil olmak üzere çeşitli savunma ihracatlarına karşı çıkmıştı.
Diğer imzacılar arasında yer alan Jim Costa, Josh Gottheimer, Mike Quigley ve George Latimer ise özellikle Ermeni, Yunan ve İsrail diasporalarının etkili olduğu seçmen bölgelerini temsil ediyor. Bu isimler, Türkiye’ye yönelik savunma satışlarının Kongre’de zaman zaman tartışma konusu haline gelmesinde etkili olan gruplar arasında yer alıyor.
Süreç nasıl işledi?
ABD’de yabancı ülkelere yönelik büyük çaplı silah satışları, Dışişleri Bakanlığının Kongre’ye resmi bildirimde bulunmasının ardından belirli bir inceleme sürecine tabi tutuluyor. NATO müttefiklerine yapılacak satışlarda bu süre 15 gün olarak uygulanıyor.
Bu süre içinde Kongre üyeleri, satışın durdurulması amacıyla ortak karar tasarısı sunabiliyor. Ancak böyle bir tasarının satışı engelleyebilmesi için önce Temsilciler Meclisi ve Senato’da kabul edilmesi, ardından Başkan Donald Trump tarafından imzalanması gerekiyor.
Başkanın tasarıyı veto etmesi halinde ise Kongre’nin vetoyu aşabilmesi için Temsilciler Meclisi’nde üçte iki çoğunlukla en az 290, Senato’da ise 67 oy gerekiyor.
Türkiye’ye F110 motorlarının satışını engellemeyi amaçlayan ortak karar tasarısı ise inceleme süresi içinde Kongre gündemine alınmadığı için herhangi bir yasama süreci başlatılamadı. Böylece 15 günlük inceleme süresinin tamamlanmasıyla, konu Temsilciler Meclisi veya Senato Genel Kurulu’nda ele alınmadan satış süreci Kongre engeline takılmadan devam edecek.
Bundan sonraki süreçte, F110 motorlarının tedarikine ilişkin teknik ve ticari görüşmeler ABD yönetimi, ilgili kurumlar ve üretici firma ile Türkiye’deki ilgili makamlar arasında devam edecek. Sürecin ilerleyen aşamalarında motorların teslimat takvimi, entegrasyon çalışmaları, test ve sertifikasyon faaliyetleri gibi teknik başlıkların ele alınması bekleniyor.
Kaynak: AA