Avrupa’da savunma harcamalarının artırılmasının gündeme gelmesiyle savunma sanayisinde kullanılan demir, çelik, bakır ve alüminyumun da aralarında bulunduğu metal fiyatları, bu durumdan pozitif etkileniyor.
ABD Başkanı Donald Trump’ın tarife söylemleri, arza ilişkin endişelerin devam etmesi, Rusya’ya yaptırımların hala gündemde olması, Çin ekonomisine ilişkin kırılganlıklara karşın talebin devam etmesi gibi nedenler metal fiyatlarını yukarı yönlü etkiliyor.
Öte yandan artan jeopolitik gerginlikler de küresel askeri harcamalarda artışa yol açıyor. Devletler, geleneksel askeri donanımlardan siber güvenlik, uzay teknolojisi ve yapay zeka destekli savaş gibi yeni ortaya çıkan alanlara kadar savunma yeteneklerine yönelik yatırımları artırıyor.
Bu eğilim silah üretiminin ötesine geçerek, modern savunma sistemleri için olmazsa olmaz olan nadir toprak elementleri, nikel, bakır ve alüminyum gibi kritik hammaddelerin stratejik olarak stoklanmasına kadar uzanıyor. Bu malzemelere yönelik tedarik zincirlerinin karmaşık ve çoğu zaman kırılgan olması nedeniyle, ülkeler giderek daha fazla uzun vadeli tedarik sözleşmeleri güvence altına alıyor ve kaynak stratejilerini çeşitlendiriyor, bu da talebi daha da artırıyor.
Tüm Avrupa’nın savunmaya daha fazla harcama yapması gerekli
Son zamanlarda yaşanan gelişmeler, Avrupa’da askeri harcamaların gelecekte daha da artabileceği ihtimalleri öne çıkarıyor.
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte de 61. Münih Güvenlik Konferansı’nda yaptığı açıklamada, Avrupa’nın savunma harcamalarını artırması gerektiğini vurgulayarak, yeni harcama hedefinin mevcut yüzde 2 seviyesinin “çok üzerine çıkacağını” ve ABD’nin bu taahhüdü yakından izleyeceğini söylemişti.
İngiltere Başbakanı Keir Starmer, ülkesinin ulusal güvenliğinin kuşaklar boyu sürecek bir sorunla karşı karşıya olduğunu belirterek, tüm Avrupa’nın savunmaya daha fazla harcama yapması gerektiğini ifade etti. Starmer ayrıca ülkesinin savunma harcamalarını 2027’ye kadar gayrisafi yurt içi hasılasının yüzde 2,5’ine çıkaracağını duyurmuştu.
Almanya’daki seçimlerden galip olarak çıkan Hristiyan Birlik (CDU/CSU) partilerinin başbakan adayı ve Hristiyan Demokrat Birlik Partisi (CDU) Genel Başkanı Friedrich Merz’in, ülkede savunma harcamalarını hızlandıracağına yönelik beklentilerinin artması da bu alanda kullanılan baz metaller ve gümüş fiyatlarının yükselebileceği öngörülerini öne çıkardı.
Bu gelişmelerle bakıldığında tezgah üstü piyasada yıl başından bu yana bakırda yüzde 14, alüminyumda ve demir cevherinde yüzde 3, çelikte yüzde 16’nın üzerinde yükselişler görüldü.
Jeopolitik riskler savunma sanayisini ön plana çıkardı
Vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede hem Rusya-Ukrayna savaşı hem de son dönemdeki jeopolitik risklerin savunma sanayisinin ön plana çıkmasına neden olduğunu belirtti.
Ayrıca ABD Başkanı Donald Trump’ın ABD’nin askeri gücünü sıcak çatışma ortamındaki birçok yerden çekeceğini söylemesinin Avrupa ülkelerinin savunma sanayisine daha fazla yatırım yapacak gibi gözüktüğünü ifade eden Ergezen, böyle bir ortamda baz metallerde bir miktar talep artışı gerçekleşeceğinin bir gerçek olduğunu aktardı.
Ergezen, “Burada özellikle temel olarak kullanılan demir-çelik olsun veya alaşımlar olsun bunların ön plana çıkma ihtimali mevcut” dedi.
Burada bir miktar talep artışı henüz görülmediğini, bunun zaman alabilecek bir durum olduğunu ifade eden Ergezen, şunları kaydetti:
“Avrupa’nın savunma sanayisine bakacak olursak burada yaklaşık 100 milyar avroluk bir cirodan bahsediyoruz. Bu çok ciddi bir rakam. Tabii ki böyle bir ciro içerisinde özellikle bir talep artışı doğal olarak birçok alanı etkileyecektir. Burada elektrik elektronik ve mekanik tarafta olan ve metal kaplama alanındaki sektörler ön plana çıkacaktır diyebiliriz. Bakır, alüminyum, kobalt, titanyum, magnezyum, mangenez gibi ürünlere talebin yüksek olacağını söyleyebiliriz. Ama tabi bu zaman alacak bir süreç bugün etkili olabilecek bir şey değil.”
“Alüminyum ve bakırda Çin, Güney Amerika ve Avustralya ön plana çıktı”
Zafer Ergezen, alüminyum ve bakır tarafına bakıldığında aslında Çin, Güney Amerika ve Avustralya’nın ön plana çıktığını belirtti.
Bu bölgelerden Avrupa’ya bu ürünlerin ihracatının artabileceğini ifade eden Ergezen, “Bu talebin sadece Avrupa tarafında değil Orta Doğu tarafında da olacağını göreceğiz çünkü jeopolilik riskler, ABD’nin bir miktar geri plana geçiyor olması buradaki boşluğun diğer ülkeler tarafından dolması anlamına geliyor. Bu da tabii ki talep tarafında etkili olacaktır. ” diye konuştu.
Ergezen, bunun yanında düşük hacimli olan çok fazla vadeli tarafta işlem görmeyen germanyum, kadmiyum gibi ürünler de olduğunu dile getirerek, bu ürünlerin uçak yapımında kullanılabileceğini kaydetti.
Bu ürünlerdeki hareketliliği daha fazla olabileceği öngörüsünde bulunan Ergezen, bunların nadir bulunan ürünler olduğu için bu taraftaki talebin çok daha fazla etkilenebileceğini vurguladı.
Kaynak: AA