İstanbul’da düzenlenen 17. Uluslararası Savunma Sanayii Fuarı IDEF 2025 altı günlük programın ardından sona erdi. Fuar boyunca füze sistemlerinden hava savunma çözümlerine, insansız platformlardan taktik araçlara kadar geniş bir yelpazede ürün tanıtıldı.
Milli Savunma Bakanlığı himayesinde, Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı’nın desteğiyle Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı tarafından organize edilen fuara 1400’den fazla savunma sanayii firması katıldı. Katılımcılar arasında Türkiye’nin önde gelen üreticilerinin yanı sıra Lockheed Martin (ABD), Leonardo (İtalya), Airbus (Avrupa), EDGE öncülüğündeki Birleşik Arap Emirlikleri pavilyonu ve en geniş yabancı katılıma sahip olan Suudi Arabistan pavilyonu da yer aldı.
103 ülkeden 231 yabancı heyet fuarı ziyaret etti. Bu heyetlerde savunma bakanları, genelkurmay başkanları ve kuvvet komutanları dahil olmak üzere yaklaşık 1000 kişilik üst düzey yabancı delegasyon yer aldı. Fuarda ayrıca çok sayıda ikili görüşme ve yeni iş birliği gerçekleştirildi.
Fuarda öne çıkan ürünlerden biri, ROKETSAN tarafından geliştirilen TAYFUN BLOK-4 hipersonik balistik füze oldu. Şirket ayrıca ATMACA, GÖKBORA, EREN, 300 ER ve Şimşek-2 gibi çeşitli füze ve sistemleri de ilk kez tanıttı.
ASELSAN, anti-İHA sistemi EJDERHA ile birlikte GÖKTAN, KORAL 200, TURAN ve GÜRZ hava savunma sistemlerini sergiledi. Ayrıca CENK 350-N deniz radarı, ASELFLIR 600, GÖKSUR VLS, DERİNGÖZ otonom sualtı aracı ve IDENTIFFY SSR 850 gibi yeni sistemler de fuar standında yer aldı.
Milli Savunma Bakanlığı AR-GE Merkezi tarafından geliştirilen GAZAP ve HAYALET uçak bombaları da ilgi gören mühimmatlar arasında yer aldı. GAZAP bombası, yüksek parçacık sayısıyla geniş alanda etkili olacak şekilde tasarlandı.
TÜBİTAK SAGE tarafından geliştirilen milli ramjet motorlu hava-hava füzesi GÖKHAN da ilk kez IDEF kapsamında tanıtıldı. HAVELSAN ise çok alanlı komuta kontrol sistemleri ve yapay zeka destekli çözümlerini sergiledi.
STM, Türkiye’nin ilk milli hücumbotu için geliştirdiği modeli tanıttı. Şirket ayrıca KarguFPV kamikaze dron ve VTOL tipi taktik İHA’yı da fuarda gösterdi.
BMC, zırhlı taşıyıcı ve kurtarıcı araçlardan oluşan Zeybek ailesini, TURAN zırhlı aracı ve ALTUĞ 8×8 platformunu kamuoyuna sundu.
Baykar’ın satın aldığı Piaggio Aerospace tarafından üretilen P.180 Avanti EVO uçağı da fuarın statik alanında sergilendi.
Fuar süresince birçok yeni iş birliği ve sözleşme duyuruldu. Bunlar arasında, Türkiye’nin milli muharip uçağı KAAN için Endonezya ile imzalanan 48 adetlik satış anlaşması dikkat çekti. Bir diğer önemli gelişme ise Türkiye ile Birleşik Krallık arasında Türkiye’nin Eurofighter Typhoon kullanıcısı olarak kabulüne ilişkin mutabakat zaptı imzalanması oldu.
Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı Genel Müdürü Bilal Topçu, fuarın ardından yaptığı değerlendirmede, 103 ülkeden yaklaşık 1000 kişilik heyetin ağırlandığını söyledi. Açılışta düzenlenen platform geçiş töreninin, savunma sanayii ürünlerinin tanıtımı açısından farklı bir organizasyon modeli sunduğunu belirtti.
Topçu, fuar kapsamında yapılan B2B görüşmelerin yoğun geçtiğini, KOBİ’lerin de ürünlerini tanıtma imkânı bulduğunu ifade etti. ASELSAN, ROKETSAN, TUSAŞ ve HAVELSAN gibi ana firmaların lisanslı ürünlerinin satışa sunulduğu Vakıf Mağazası’na da ziyaretçilerin yoğun ilgi gösterdiğini aktardı.
IDEF 2025’e 1400 üzerinde firmanın katıldığını belirten Topçu, bu firmaların önemli bir bölümünün KOBİ ölçeğinde olduğunu vurguladı. Fuarda bu firmaların da dikkat çekici şekilde temsil edildiğini ve yabancı alım heyetlerinin ilgisini çektiğini dile getirdi.
Bilal Topçu, Defensehere.com’a konuştu:
Muhabir: Ahmet Işıktekiner
Kameraman: Mehmet Burak Tekeş