260 gündür kesintisiz denizde kalan USS Abraham Lincoln gemisinde ikmal ve mürettebatında ruh sağlığı sorunları yaşandığı öne sürüldü. Demokratlar inceleme isterken Pentagon iddiaların çarpıtıldığını savundu.
ABD’nin uzun süredir Orta Doğu görevinde olan Abraham Lincoln’ın gemisinin mürettebatında ruh sağlığı sorunları yaşandığı ve gemide ikmal sıkıntıları bulunduğu yönündeki haberlerin ardından Pasifik’te konuşlu USS George Washington gemisi Orta Doğu’ya doğru yola çıktı.
ABD’nin İran’a karşı yürüttüğü savaşa destek veren Lincoln, 260 günden uzun süredir kesintisiz denizde bulunarak rekor kırdı. Demokrat Partili bazı Kongre üyeleri gemideki koşullar nedeniyle Pentagon’dan hesap sorulmasını isterken, ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth iddiaların “tamamen çarpıtıldığını” savundu.
İran savaşı nedeniyle uçak gemilerinin görev sürelerinin uzaması, uzun süre evlerinden ayrı kalan personel üzerindeki etkiler ile gemi ve ekipmanların yıpranmasına ilişkin endişeleri artırdı.
ABD ile İran arasındaki çatışmalar son haftalarda hafiflese de donanma, Hürmüz Boğazı’ndaki İran limanlarına uygulanan ablukayı yeniden devreye aldı. Trump yönetimi ise savaşı nasıl sona erdirmeyi planladığına ilişkin henüz net bir açıklama yapmadı.
Hegseth, ABD’nin ablukayı “süresiz” sürdürebileceğini söyledi.
Asya-Pasifik’ten Orta Doğu’ya yeni uçak gemisi
ABD Donanması’nın açıklamasına göre USS George Washington, geçen hafta Vietnam’ın Da Nang kentindeki limandan ayrıldı. Bir kruvazör ve muhribin eşlik ettiği uçak gemisi daha sonra Singapur Boğazı’ndan geçerken görüntülendi.
Hassas bilgiler nedeniyle isminin açıklanmaması koşuluyla konuşan bir donanma yetkilisi, George Washington’ın Pasifik ile Hint okyanuslarını birbirine bağlayan Malakka Boğazı’nda bulunduğunu doğruladı.
Wall Street Journal (WSJ), uçak gemisinin Orta Doğu’da konuşlu iki ABD uçak gemisinden biri olan Abraham Lincoln’ın yerine geçeceğini bildirdi.
Bu değişiklik, Pasifik sularında ne kadar süreceği bilinmeyen bir dönem boyunca ABD uçak gemisi bulunmamasına yol açabilir. Trump yönetimi, bölgenin hâkim gücü Çin’i Biden yönetimindeki gibi ABD’nin başlıca küresel rakibi olarak değil, ABD ve müttefikleri üzerinde hâkimiyet kurması engellenmesi gereken “yerleşik bir güç” olarak değerlendiriyor.
Lincoln, 21 Kasım’da San Diego’dan yola çıkmış ve İran savaşının 28 Şubat’ta başlamasından önce, ocak ayında Orta Doğu’ya ulaşmıştı.
ABD Donanması, savaşın Orta Doğu’daki geleneksel ikmal merkezlerinin çatışmalar nedeniyle kullanılamadığı “yoğun biçimde çekişmeli bir ortam” yarattığını kabul etti. Açıklamaya göre bu durum gemide malzeme sıkıntısına ve postaların ulaştırılamamasına neden oldu.
Donanma açıklamasında, “Yönetim, görev açısından kritik malzemelere öncelik verdi: Önce gıda, ardından hijyen ürünleri ve son olarak posta,” denildi. Gemideki personelin artık temiz suya ve “sağlıklı yemek seçeneklerine” erişebildiği belirtildi.
Lincoln, 21 Kasım’da San Diego’dan yola çıkmış ve İran savaşının 28 Şubat’ta başlamasından önce, ocak ayında Orta Doğu’ya ulaşmıştı.
ABD Donanması, savaşın Orta Doğu’daki geleneksel ikmal merkezlerinin çatışmalar nedeniyle kullanılamadığı “yoğun biçimde çekişmeli bir ortam” yarattığını kabul etti. Açıklamaya göre bu durum gemide malzeme sıkıntısına ve postaların ulaştırılamamasına neden oldu.
Donanma açıklamasında, “Yönetim, görev açısından kritik malzemelere öncelik verdi: Önce gıda, ardından hijyen ürünleri ve son olarak posta,” denildi. Gemideki personelin artık temiz suya ve “sağlıklı yemek seçeneklerine” erişebildiği belirtildi.
Demokratlardan inceleme çağrısı
Demokrat Partili Kongre üyeleri, başlangıçta mayıs ayında ülkeye dönmesi planlanan Abraham Lincoln’daki koşulların araştırılmasını istiyor.
Senato Silahlı Hizmetler Komitesi üyesi Richard Blumenthal, donanma yönetimine gönderdiği mektupta, Lincoln’ın uzun süreli görevinin İran’a karşı askerî operasyonların sürdüğü ve bölgede uzun süre önemli bir ABD deniz gücü bulundurulmasının gerekebileceği bir döneme denk geldiğini belirtti.
Eski bir deniz piyadesi olan Arizona Senatörü Ruben Gallego ise gemiye resmî bir denetim ziyareti düzenlemek üzere iki partinin temsilcilerinden oluşan bir heyet kurmak istediğini açıkladı. Gallego, denizcilere yönelik muamelenin “yalnızca kabul edilemez değil, aynı zamanda tehlikeli” olduğunu söyledi.
Hegseth, Panama ziyareti sırasında yaptığı açıklamada Lincoln personelinin mümkün olan en kısa sürede evlerine dönmesini ve mürettebatın değiştirilmesini istediğini belirtti. Ancak gemide ciddi sorunlar yaşandığı yönündeki haberleri reddetti.
Hegseth, “Her gemiye, her mürettebata ve her kaptana her an sağlayabileceğimiz her şeyi ulaştırıyoruz. Bazı görevler diğerlerinden daha uzun sürüyor. Bu denizcilere büyük saygı ve minnet duyuyorum. Açık denizlerde, ağır koşullarda ve daha az liman ziyaretiyle yaptıkları inanılmaz,” dedi.
ABD Donanmasının üst düzey yöneticileri geçen hafta Lincoln’da görev yapan askerlerin aileleriyle gergin geçen bir toplantı düzenledi. Komutanlar, uçak gemisinin görevini hafifletmek için ellerinden geleni yapacaklarını söyledi.
Donanma, gemide gıda sıkıntısı yaşandığına ilişkin haberlerin ilk kez nisan ayında gündeme gelmesinin ardından bu iddiaları “yanlış” olarak nitelendirmişti.
Gemide ruh sağlığı endişesi
Sonraki haberlerde Lincoln’daki bazı denizcilerin ruh sağlığı sorunları yaşadığı öne sürüldü. Donanma, gemide “intihar düşüncesi veya girişimlerinde artış gözlenmediğini” açıkladı, ancak operasyonel güvenlik ve hasta mahremiyetini gerekçe göstererek veri paylaşmadı.
Bir donanma yetkilisi, ağustos ayı başında Lincoln’daki bir denizcinin denize düştüğünü, kısa sürede kurtarılarak geminin sağlık biriminde tedavi edildiğini ve daha sonra başka bir merkeze sevk edildiğini söyledi. Yetkili, olayın intihar girişimi olarak değerlendirilip değerlendirilmediği konusunda bilgi vermedi.
Orta Doğu’daki ABD askerî operasyonlarını yöneten ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) da gemideki kötü koşullara ilişkin iddialara karşı çıktı.
CENTCOM, “Abraham Lincoln Uçak Gemisi Görev Grubu’nun denizcileri ve deniz piyadeleri; denizde geçirilen 260 günden, 10 bin uçak uçuşundan ve kullanılan 1,5 milyon poundluk (yaklaşık 680 ton) mühimmattan sonra dirençlerini ve kararlılıklarını koruyor,” açıklamasını yaptı.
Uzun görev süreleri diğer gemileri de etkiledi
Diğer ABD uçak gemilerinin uzun görev süreleri de personelin moraline ilişkin kaygılara neden oldu.
USS Gerald R. Ford, İran savaşına ve Venezuela lideri Nicolas Maduro’nun yakalanmasına destek verdiği 11 aylık görevin ardından mayıs ortasında ülkesine döndü. Bu, Vietnam Savaşı’ndan bu yana bir ABD uçak gemisinin en uzun görevi oldu.
Ford’da görev sırasında çamaşırhane bölümünde çıkan yangın, geminin geri dönerek Akdeniz’de onarım görmesine ve yüzlerce denizcinin yatacak yer bulamamasına neden olmuştu.
Gemilerin ve mürettebatın aşırı zorlanmasına ilişkin kaygılar İran savaşından önce de gündemdeydi. Yemen’deki Husilerle 2024 ve 2025’te yürütülen çatışmalarda birçok ABD gemisinde çeşitli kazalar yaşanmış, USS Harry S. Truman’ın görev süresi de planlanandan uzun sürmüştü.
Kaynak: Euronews Türkçe